Arthur Rimbaud
Overzicht titels:
Oorspronkelijke titel: Une saison en enfer 1873
Vertaling: Hans van Pinxteren, 2006
Uitgever:
ISBN-10: 90-204-0571-3
ISBN-13: 978-90-204-0571-2
Flaptekst:
Een seizoen in de hel en Illuminations worden gerekend tot de adembenemendste literaire teksten uit de negentiende eeuw. In het voorjaar van 1871 legt Arthur Rimbaud, zestien jaar oud, gegrepen door een geest van verzet, in twee brieven, de Zienersbrieven, zijn opvattingen over het dichterschap vast: Achter de banale wereld van alledag gaat een andere, nog ongekende werkelijkheid schuil. Het middel om deze werkelijkheid te ontdekken is de poëzie. De dichter dient een ziener te worden. Het zienerschap valt te bereiken door de ontregeling van alle zintuigen. Om wat hij in het ongekende ontdekt aan te kunnen reiken aan de mensheid, moet hij een nieuwe taal vinden. De persoon van de dichter met zijn subjectieve emoties is niet van belang; het in hem verzonken genie gebruikt het ik van de dichter als spreekbuis: `Ik is een ander.' Aan deze beroemde uitspraak is de titel ontleend van deze bundel ,waarin Rimbauds prozagedichten centraal staan. Het is juist in deze prozagedichten (en meer in het bijzonder in Illuminations,) geschreven in de laatste fase van zijn dichterschap, dat Rimbaud, zoekend naar nieuwe vormen om zich te uiten, de sprong in het ongekende realiseert .
Une saison en enfer en Illuminations zijn met de Lettres du voyant in de geheel herziene vertaling van Hans van Pinxteren samengebracht in deze tweetalige uitgave.
Oorspronkelijke titel: Lettres 1870
Vertaling: Paul Claes, 2002
Uitgever: Atheneum
ISBN-10: 90-253-4682-0
ISBN-13: 978-90-253-4682-9
Flaptekst:
In 'Brieven 1870-1875' zijn we getuige van de stormachtige ontwikkeling van een jonge dichter uit de provincie, die in korte tijd volwassen wordt, niet alleen
in literaire zin maar ook in het persoonlijke leven. Dat leven is niet minder
aangrijpend dan zijn werk. Jammer is het wel dat de brieven uit de latere tijd,
de tijd dat Rimbaud als koopman de tropen onveilig maakte, zo zakelijk zijn.
Maar de vroegere brieven, de brieven uit de tijd dat hij als dichter schitterde
en als bohémien aanstoot gaf, maken dat meer dan goed. De correspondentie
van de jonge Rimbaud is even flitsend als zijn literaire werk. Voortdurend variëren
stijl en stemming. Elke nieuwe brief vernietigt als het ware de vorige. De evolutie
verloopt zo snel dat de lezer ademloos achterblijft. Tenslotte verdwijnt de dichter
als een vliegende Mercurius aan de horizon. Alleen de dubbelzinnige boodschap
die hij achterlaat getuigt nog van zijn al te vluchtige genie.
Oorspronkelijke titel: Lettres 1870
Vertaling: Per Justesen, 2001
Uitgever:
ISBN-10: 90-295-3560-1
ISBN-13: 978-90-295-3560-1
Reeks Privé domein
Flaptekst:
Een keuze uit Rimbauds correspondentie tijdens zijn Afrikaanse jaren (1880-1891).
Brieven die een beeld geven van een man die de literatuur heeft opgegeven en zich tot het koopmanschap bekeerde. Daarnaast geeft dit boek een onvergetelijke indruk van Rimbauds bittere laatste jaren, doorgebracht in de verschroeiende hel van oostelijk Afrika.
Oorspronkelijke titel: Une saison en enfer 1873
Vertaling: Paul Claes, 2000
Uitgever: Atheneum
ISBN-10: 90-253-4678-2
ISBN-13: 978-90-253-4678-2
Flaptekst:
Een seizoen in de hel is het enige boek dat Arthur Rimbaud heeft gepubliceerd. In 1873, het jaar waarin zijn stormachtige verhouding met die andere grote dichter, Paul Verlaine, op nog stormachtiger wijze werd verbroken, verscheen het in Brussel in eigen beheer. Doordat Rimbaud de drukker niet kon betalen is het niet in de handel gebracht. Een groot deel van de oplage kwam (veel later) in de handen van een liefhebber; toch is de eerste druk nog steeds zeer zeldzaam.
Net als Illuminations bestaat Een seizoen in de hel uit prozagedichten; maar terwijl het eerste een soort staalkaart vormt van Rimbauds experimenteerlust in het genre, heeft dit boek een zekere samenhang. Er is een soort hoofdpersoon, die heen en weer geslingerd wordt in existentiële, morele, religieuze, sociale en esthetische twijfels. 'Ik is een ander' schreef Rimbaud; maar in die ander zijn trekjes van de jonge dichter te herkennen in zijn verhouding tot de wereld, het kwaad, de roomse kerk, de burgerlijke maatschappij en de rol van de kunst daarin. En ook Verlaines Socratesgezicht komt soms om de hoek kijken. In meer subjectieve richting is Een seizoen in de hel dan ook net zo veelzijdig (en net zo geniaal) als Illuminations.
Jean Arthur Nicolas Rimbaud is in 1854 geboren in Charleville aan de Maas. Op het gymnasium was hij een uitblinker, maar voor zijn eindexamen verliet hij de stad om na diverse omzwervingen uiteindelijk in Parijs en in de armen van de tien jaar oudere Paul Verlaine te belanden, die zeer onder de indruk was van de zestienjarige knaap en diens lange gedicht 'De dronken boot'. De liefdesverhouding tussen de twee grote dichters was stormachtig; Verlaine belandde zelfs in de gevangenis nadat hij zijn vriend met een pistoolschot had verwond. In 1875 zei Rimbaud Frankrijk, Verlaine en de poëzie vaarwel; het jaar daarop liet hij zich te Harderwijk inlijven bij het KNIL. In Indië deserteerde hij; voor hij in 1891 te Marseille stierf zag hij nog vele andere landen.
Voor Athenaeum-Polak &Van Gennep vertaalde Paul Claes gedichten van Pound, Mallarmé, Nerval en Catullus. Voor zijn vertalingen ontving hij in 1996 de Martinus Nijhoffprijs.
Christine D'haen in De Vlaamse Gids: 'Onvergetelijke tekst, onvergelijkelijke vertaling, gelukkig land dat zulke vertaler bezit!'
Oorspronkelijke titel: Illuminations 1886
Vertaling: Paul Claes, 1999
Uitgever: Atheneum
ISBN-10: 90-253-4674-X
ISBN-13: 978-90-253-4674-4
Flaptekst:
Na zijn alom geprezen vertaling van Rimbauds 'Gedichten' komt Paul Claes met een niet minder gedurfd project: de vertaling van Rimbauds nog experimentelere, nog raadselachtigere, nog genialere prozawerk 'Illuminations'. Zo raadselachtig is dat boek, dat het aanleiding heeft gegeven tot de wildste en verst gezochte interpretaties.Paul Claes heeft dat niet alleen allemaal zeer kritisch bestudeerd, hij doet zelf ook een duit in het zakje: door zeer nauwkeurig te lezen met behulp van Rimbauds eigen uitspraken en vooral ook met toepassing van klassieke stijlfiguren komt hij tot oplossingen die tegelijk ongehoord en plausibel zijn. En hij verwoordt een en ander vervolgens op een manier die het origineel naar de kroon steekt.
Oorspronkelijke titel: Poésies
Vertaling: Paul Claes, 1998
Uitgever: Atheneum
ISBN-10: 90-253-4673-1
ISBN-13: 978-90-253-4673-7
Flaptekst:
Tweetalige editie: Frans-Nederlands
In 'Gedichten' heeft Paul Claes alle bekende en een zeer ruime keus uit de minder bekende gedichten van Rimbaud opgenomen. Op de linkerbladzijden staan de originelen, rechts de vertalingen; die laatste zijn de vrucht van gestage arbeid en nog langere overdenking: al in het begin van de jaren zestig begon Claes zich regelmatig bezig te houden met het grootste wonderkind en het fenomenaalste talent dat de lyrische poëzie tot nog toe heeft gekend. Die overdenking uit zich ook in de uitgebreide en gedegen toelichtingen die achterin het hoek zijn opgenomen; gezamenlijk vormen ze bovendien een betrouwbaar excerpt uit de bibliotheek die inmiddels over het niet zelden raadselachtige oeuvre is volgeschreven. Maar de vertalingen zelf vormen natuurlijk het piè;ce de résistance; ondanks hun getrouwheid aan vorm en inhoud beide, ondanks het onontkoombare feit dat er veel langer en moeizamer aan gewerkt is dan aan de originelen gaat er een frisse sprankeling vanuit, doen ze recht aan de onnavolgbare ritmiek waardoor ieder gedicht van Rimbaud ook nu nog aandoet alsof het vandaag geschreven is.
Over 'Gedichten' schreef de pers: 'Gedichten' is een schitterend boek, smetteloos uitgegeven en vol stralende poëzie. - Guus Luijters in Het Parool.
Zo uitzonderlijk, onwaarschijnlijk en onmogelijk Rimbaud als dichter is, zo uitzonderlijk, onwaarschijnlijk en onmogelijk is deze vertaler. Rimbaud is, Paul Claes is. Hij vertaalt tekstgetrouw, hij doet geen concessies om een rijm te vinden - voldoende tijd brengt hem na eindeloze aandacht de noodzakelijke vorm. Deze vertaling is twee dingen tegelijk: enerzijds een juiste vertaling in de juiste vorm, die het ons mogelijk maakt Rimbaud volledig te begrijpen en te smaken, anderzijds het meesterwerk van een Nederlandstalig dichter die in onze zoveel armere taal een glanzend equivalent geschreven heeft - zodat het Nederlands nu als het ware zelf zijn Rimbaud bezit, een Rimbaud groter dan zichzelf want zoveel rijker aan triomfen over een weerbarstige taal. Een super-Rimbaud als glorie voor ons. Een wonder, want wat in onze taal niet kan, is er nu. - Christine D'haen in De Standaard
Oorspronkelijke titel: Poésies
Vertaling: Judith Mok, 1991
Uitgever: Arena
ISBN-10: 90-70518-10-4
ISBN-13: 978-90-70518-10-3
Flaptekst:
Arthur Rimhaud (1854-1891) werd geboren in Charleville, in de Ardennen. Hij begon op vijftienjarige leeftijd te schrijven en ontmoette Paul Verlaine in 1871 na hem eerst een bewonderende brief te hebben geschreven. Samen reisden ze door Europa en schreven ze gedichten. Hun relatie eindigde nadat Verlaine twee revolverschoten op Rimbaud had afgevuurd. Rimbaud wordt alom gezien als de grootste vernieuwer van de Westeuropese poëzie.
Obscene gedichten bevat nooit eerder uitgegeven poëzie van Rimbaud en Verlaine in een tweetalige editie die speciaal ter gelegenheid van de honderdste sterfdag van Rimbaud is samengesteld. Rimbaud en Verlaine schreven deze gedichten onder meer voor een groep dichters die zichzelf 'zutisten' noemden, naar de Franse uitroep 'zut!', dat 'verhip!' of 'stik!' betekent. Een aantal van de Obscene gedichten verscheen in 1904 in de door Verlaine samengestelde bundel Hombres, die later door de surrealisten Andrê Breton en Louis Aragon in 1923 opnieuw werd uitgegeven.
Obscene gedichten is een keuze uit Hombres en Album Zutique, en geeft eens te meer aan dat de gedichten van Rimbaud en Verlaine een hoogtepunt vormen in de Westeuropese poëzie.
NB De anthologie De moderne Franse Poëzie (Veen 2001, isbn 90-204-5759-4) bevat zeven gedichten van Rimbaud:
- De slaper in het dal (Le Dormeur du val), Paul Claes 54
- De Groene Herberg, vijf uur's middags (Au Cabaret-Vert, cinq heures du soir)
Paul Claes 55 - Bedrogen hart (Le Coeur vole), Paul Claes 56
- Vocalen (Voyelles), Paul Claes 57
- De dronken boot (Le Bateau ivre),J.P. Guépin 58
- Feesten van de honger (Fêtes de la faim), Paul Claes 62
- Alchimie van het woord (Alchimie du verbe), Paul Claes 63
Oorspronkelijke titel: Poésies
Vertaling: Wijnand Stemers, 1984
Uitgever: Leida
ISBN-10: 90-70518-10-4
ISBN-13: 978-90-70518-10-3
Flaptekst:
Tweetalige uitgave. Bevat:
- Sensation - Sensatie
- Vénus Anadyomè;ne - Opduikende Venus
- Les effarés - De verbaasden
- Roman - Roman
- Rêvé pour l'hiver - Droom voor de winter
- Le dormeur du val - De slaper in het dal
- Au Cabaret-Vert - ln de Groene Kroeg
- La maline - Het ondeugende meisje
- Le buffet - Het buffet
- Ma bohè;me - Mijn zigeunerleven
- Tête de faune - Faunkop
- Voyelles - Klinkers
