Sybren Polet
Overzicht titels:
Oorspronkelijke titel: Bedenktijd. Een mozaïek (Lokienreeks) 2007
Uitgever: Wereldbibliotheek
ISBN-10: 90-284-2175-0
ISBN-13: 978-90-284-2175-2
Flaptekst:
Een man, schrijver Lokien, ligt ziek te bed - in afwachting van het einde? Hij kijkt terug op zijn leven en de menselijke geschiedenis en hij bouwt zich een verleden op, bestaande uit herinneringen aan werkelijke en gefantaseerde gebeurtenissen. Daarbij vraagt hij zich af wat het betekent om mens te zijn en hoe de wereld en de mensheid eruitzien als hij er niet meer is.
Alles wat zo kenmerkend is voor het oeuvre van Sybren Polet, vindt de lezer in deze korte roman: de prikkeling om de wereld anders te bekijken dan men gewend is, en de beeldrijke en speelse taal.
Oorspronkelijke titel: De hoge hoed der historie. Een geschiedboek (Lokienreeks) 1999
Uitgever: Wereldbibliotheek
ISBN-10: 90-284-1835-0
ISBN-13: 978-90-284-1835-6
Flaptekst:
In de dertien hoofdstukken van deze roman doorkruist de hoofdfiguur - telkens onder een andere naam zoals Loki, Luke of Lucien, afleidingen van Lokien - verschillende tijdperken en beleeft hij telkens een ander avontuur: detective in negentiende-eeuws Londen, sagenverteller op middeleeuws Groenland, ceremoniemeester van Nero of gedwongen vrijgestelde in de eenentwintigste eeuw. Hij is als een wandelende jood in de tijd, altijd dezelfde maar toch steeds een ander: kunstenaar, monnik, landedelman, tovenaarsleerling of warrior. De hoge hoed der historie is het opus magnum van Sybren Polet, waaraan hij werkte van 1980 tot 1998. De grote thema's van zijn oeuvre vinden hier hun vervolmaking. In een grote diversiteit van stijlen toont Polet zijn stilistisch meesterschap. Van SF en sage tot detective en briefroman, elke genre is raak getroffen. Soms verwerkt hij gegevens uit de historische werkelijkheid tot fictie, soms maakt hij van fictie werkelijkheid, maar altijd wordt het gebeurde als persoonlijk beleefd.
Oorspronkelijke titel: Stadgasten. Anamorfosen (Lokienreeks) 1997
Uitgever: De Bezige Bij
ISBN-10: 90-234-3629-6
ISBN-13: 978-90-234-3629-4
Flaptekst:
Oorspronkelijke titel: De andere stad. Een labyrint (Lokienreeks) 1994
Uitgever: De Bezige Bij
ISBN-10: 90-234-3393-9
ISBN-13: 978-90-234-3393-4
Flaptekst:
Oorspronkelijke titel: Xpertise, of De experts en het rode lampje (Lokienreeks) 1978
Uitgever: De Bezige Bij
ISBN-10: 90-234-0657-5
ISBN-13: 978-90-234-0657-0
Heruitgave Wereldbibliotheek onder de titel Dader gezocht. Play in, 2006
Flaptekst:
Xpertise of De experts en het rode lampje is een nieuw deel in Sybren Polets Lokiniade, de romanserie die zich afspeelt rond de hoofd-figuur Lokien. De voorafgaande boeken waren Breekwater, Verboden tijd en Mannekino, gevolgd door De sirkeIbewoners en De geboorte van een geest. In Xpertise, door de schrijver een roman roman genoemd, is aan het spelelement een belangrijke rol toebedeeld: literatuur als een, soms dodelijk ernstig, spel, waarbij de verschillende lijnen als getwijnde draden dooreenlopen en samen het romanweefsel vormen.
Om te beginnen is er het verhaal van Lokien Perdok, die zijn solitaire romanbestaan voortzet en zich onderwijl verliest in allerlei bewustzijnsavonturen: nu eens treedt hij op in de rol van hermafrodiet, hooggeplaatste multinational-slaaf of verloren boer, dan weer als klassiek historische jongeling, duizend jaar oude toekomstmens, opgerichte aap die zijn soortgenoten doodt, etnoloog in een post-atomair tijdperk, enzovoort. Soms ook is zijn eigen, wisselende naam inzet.
Een van Lokiens afsplitsingen is detective Perdox, die het hele boek door terugkeert en wiens exploten hem naar vele landen en in grimmige situaties voeren. Op zijn uitgangspunt teruggekeerd wordt hij door zijn opdrachtgever O voor een open keuze-einde gesteld. Verder treffen we in Xpertise opnieuw figuren aan uit voorgaande boeken, plus flarden uit Lokiens verleden die in dit boek herplaatst worden.
Evenals De geboorte van een geest kan Xpertise gezien worden als een proeve van 'totaalproza', zij het dat in Xpertise de verbeelding nog meer aan de macht is.
Oorspronkelijke titel: Gedichten I 1978
Uitgever: De Bezige Bij
ISBN-10: 90-234-4500-7
ISBN-13: 978-90-234-4500-5
Flaptekst:
De verzamelbundel' GEDICHTEN I van Sybren Polet bestrijkt de poëtiese produktie uit de periode 1953-62 en bevat: het merendeel van de gedichten uit de debuutbundel Demiurgasmen (1953), die hier - ten dele in herziene vorrn - voor de eerste keer herdrukt wordt, de bundel Organon I, eveneens in herziene vorm, de vrijwel integrale cyclus 'Geboorte-Stad, de sektie Organon II; waarin oudere, meest uit de periode 1956-61 daterende maar recentelijk bijgewerkte gedichten, de hele bundel Lady Godiva op scooter en tenslotte de tot Metakonkretepoëzie omgedoopte bundel Konkrete poëzie, waarin vrijwel alle gedichten uit de uitgave van 1962 zijn opgenomen, enkele weer in herziene vorm.
Oorspronkelijke titel: De geboorte van een geest (Lokienreeks) 1974
Uitgever: De Bezige Bij
ISBN-10: 90-234-0462-9
ISBN-13: 978-90-234-0462-0
Heruitgave door Wereldbidliotheek
Flaptekst:
De geboorte van een geest is een nieuw deel in Sybrens Polet's romanreeks rond de inmiddels bekende Lokienfiguur; het kan evenals de andere delen (Breekwater, Verboden tijd, Mannekino, De sirkelbewoners) als een afzonderlijke roman gelezen worden. Het boek sluit aan bij De sirkelbewoners en gaat er in feite aan vooraf.
De geboorte van een geest behelst de voorgeschiedenis van Lokiens latere metamorfose of hergeboorte, en de voorgeboorte van een neutrale, los rondzwervende geest, een soort psychoon, die gestalte zal aannemen in de latere Kilo, want een geest die geboren wordt, wordt een mens. De twee ontmoeten elkaar en werken steeds meer op elkaar in, terwijl ze zich - ook gescheiden - steeds verder ontwikkelen door hun ervaringen, zowel hedendaagse als historiese. Die ervaringen vinden bijna alle plaats in de stad Amsterdam, de derde hoofdfiguur van het boek. Ook het ontstaan van de stad wordt getekend, van aloude tijden tot heden en in vele uiteenlopende facetten, vaak aan de hand van uitvoerige citaten uit onbekende literatuur, ofwel door inleving in historische situaties en figuren. Enkele kernpunten uit de geschiedenis van de stad vormen drie furieuze volksopstanden en een lieflijk SF-achtige verbeelding van Het Nieuwe Amsterdam.
De geboorte van een geest zal waarschijnlijk gerekend moeten worden tot het rijkste en kleurrijkste dat Polet tot nu toe heeft geschreven.
Uitgave wereldbibliotheek.
Tegen de achtergrond van de roerige geschiedenis van Amsterdam vechten Lokien en zijn tegenstrever Kilo om een eigen bestaan. Hun gevecht is tijdloos: ze komen elkaar tegen op de werven van de VOC in de zestiende eeuw, waar de basis werd gelegd voor de rijkdom van de stad, maar evengoed bij de rellen rond de aanleg van de eerste metrolijn. Intriges, samenzweringen, furieuze volksopstanden en de onverbiddelijke wraak van de elite geven kleur aan hun strijd. Op ingenieuze wijze zijn historische documenten in het verhaal verweven die dankzij de verbeelding van de auteur een heel nieuwe betekenis krijgen.
De geboorte van een geest maakt deel uit van Sybren Polet’s Lokienreeks, waarmee hij in 1961 is begonnen. Vanaf 2005 wordt deze reeks in zijn geheel opnieuw uitgegeven, waarbij een aantal titels door de auteur grondig is herzien.
Oorspronkelijke titel: Literatuur als werkelijkheid, maar welke? 1972
Uitgever: De Bezige Bij
ISBN-10: 90-234-0410-6
ISBN-13: 978-90-234-0410-1
Flaptekst:
LITERATUUR ALS WERKELIJKHEID. MAAR WELKE? is het eerste theoretische werk van een onzer belangrijkste en veelzijdigste auteurs. In het titelessay wordt uitvoerig ingegaan op het karakter van de literaire werkelijkheid, op de funktie van de literatuur in deze tijd en de taalprocessen als vormen van maatschappelijke aktiviteit; speciale aandacht wordt besteed aan moderne genres als het literaire model, de collage, de taalstruktuur .
Van de vele onderwerpen die verder aan de orde komen, noemen wij: het taalbestand als kollektief bezit; kringloopliteratuur en het taalgebeuren als plaatsvervangend handelen; het onbewustzijn in de literatuur (Verboden te denken!); de taalsituatie een exemplarische situatie; fluktuerende en variabele romanfiguren; minderheidsdemocratie, meerderheidsdictatuur en de literair-kulturele 'klassenstrijd'; utopie en mythe als kollektieve droom; parallelle literaire realiteiten, veelwoorderij, taalterritoriumdrift, het citaat, vormule en reprodukt.
Het boek bevat tevens een voordracht van de auteur over zijn eigen poëzie: Die dit schrijft heet Iks en een tweetal lezingen over Elite-literatuur en sociaal engagement en Techniek en literatuur.
Sybren Polet publiceerde bij De Bezige Bij: Breekwater LRP 17 roman, Verboden tijd LRP83 roman, Mannekino Bij Reeks roman, De sirkelbewoners LRP336 roman, Kikker en nachtegaal LRP315 bloemlezing, Persoon/Onpersoon LRP356 verzamelde gedichten, De man die een hoofd groter was LRP383 sprookjes.
Oorspronkelijke titel: De sirkelbewoners / Dader gezocht. Play in (Lokienreeks) 1970
Uitgever: De Bezige Bij
ISBN-10: 90-234-2158-2
ISBN-13: 978-90-234-2158-0
Heruitgave door Wereldbibliotheek onder de titel De cirkelbewoners
Flaptekst:
' ... het belangrijkste boek van het laatste jaar. ' (NCRV-Wim Hazeu in Literama)
'Het is zelfs een gevoelig boek, en het is uitermate goed geschreven.' (Jos Panhuysen in Het Binnenhof)
'De sirkelbewoners, een daad van geweld. -'n Nederlands schrijver heeft veel drastischer konsekwenties getrokken uit zijn auteursverantwoording voor de wereld die hij in zijn boek op het spel zet dan tot hier toe werd aangedurfd, en nog eens, ik snap niet dat dit geen rimpeltje veroorzaakt heeft op het serene gelaat van onze kritiek.' (Fons Sarneel in Vrij Nederland)
'De literatuur verlossen uit de binnenkamer van de schrijver. -In De sirkelbewoners-en dat maakt het tot een gelukkige uitzondering in de boekproduktie van de laatste tijd-wordt een poging gedaan om ervaringen met betrekking tot politieke bewegingen van de afgelopen jaren tot uitdrukking te brengen. Niet door letterlijke beschrijvingen of een ooggetuigeverslag, maar dmv. verdichting, een fabel of liever zoals de ondertitel van het boek luidt: een model.' (J. F. Vogelaar in De Groene)
'Deze spanning tussen politieke modellen en menselijke gevoelens, teweeggebracht door een zeer knappe techniek van de fictie, wordt in het boek ook nog, veralgemeend, direct met de realiteit geconfronteerd door het inlassen van historische en documentaire teksten. Door de manier waarop deze tijdsbewuste thematiek zo literatuur-bewust is gestructureerd, is De sirkelbewoners ongetwijfeld een van de romans waardoor het laatste lustrum het best wordt gekarakteriseerd.' (Paul de Wispelaere in Literair lustrum II)
Tekst bij de uitgave van Wereldbibliotheek
Op een ochtend wordt Lokien Perdok wakker en ontdekt dat hij getrouwd is en kinderen heeft. Hij is leraar geschiedenis en als politiek activist neemt hij deel aan terroristische acties. Zijn tegenhanger is Kilo, een man met een rudimentair bewustzijn. Kilo, amoreel en primitief als een dier, zoekt zijn plaats in de wereld door voedsel te roven, geld te nemen wanneer hij dat nodig heeft, te doden als hem dat uitkomt en een vrouw van straat te sleuren omdat hij een vrouw wil. Wanneer Kilo voldoende geleerd heeft om zich onopvallend in de wereld te bewegen en Lokien steeds verder is afgedaald in de schemerwereld van het geweld, ontmoeten zij elkaar en vermengen hun levens zich.
In De cirkelbewoners spelen de grote thema's van onze tijd een belangrijke rol: de waarde van identiteit, de kracht die de moraal daarop uitoefent, en de rechtvaardiging van geweld. Sybren Polet verwerkt deze thema's op inventieve wijze in een spannende en originele roman.
Oorspronkelijke titel: Mannekino (Lokienreeks) 1968
Uitgever: De Bezige Bij
ISBN-10: 90-234-0280-4
ISBN-13: 978-90-234-0280-0
Herdruk 2008
Flaptekst:
'Mannekino'is het derde boek uit een reeks, waarvan de delen als volledig zelfstandige romans gelezen kunnen worden. De eerste twee waren 'Breekwater' en 'Verboden tijd'. De Lokienfiguur loopt er als een rode draad doorheen.
Werd Lokien in het eerste boek gekonfronteerd met de ouder wordende heer Breekwater ('een moderne Elckerlyc') en in het tweede met zijn eigen of een vroeger ik, in 'Mannekino' is zijn tegenspeler een jongetje van negen jaar: Guido, een supergenie, dat tegenover zijn ouders de middelmatige speelt.
Guido heeft zich voorgenomen op zijn tiende jaar miljonair te zijn. Maar om dit te realiseren heeft hij volwassenen nodig die voor hem handelen en spekuleren. Notaris Riphagen is zijn eerste slachtoffer. In een later stadium wendt hij zich tot Lokien.
Er ontstaat nu een fascinerend maar gevaarlijk spel van identificeren en de-identificeren, in heden en verleden, in de werkelijkheid en in Lokiens fantasie. Dit is het uiterlijke verhaal in een boek vol verschuivingen, dubbele bodems, (on)menselijke avonturen, projekties, identifikaties, mensen en mannekino's.
Oorspronkelijke titel: Verboden tijd (Lokienreeks) 1964
Uitgever: De Bezige Bij
Heruitgave Wereldbibliotheek, 2005 ISBN 9028420630
Flaptekst:
Tekst Wereldbibliotheek
Verboden tijd volgt de ontwikkeling van Lokien, het hoofdpersonage dat zijn plaats zoekt in de werkelijkheid. Als kleine jongen gelooft Lokien in de wereld die zijn verbeelding hem voortovert, maar zijn oudste broer, Klooster, is een genadeloze realist die een ware gevoelsterreur op Lokiens bewustzijn uitoefent. Zelfs een onbeholpen poging om Klooster te vermoorden verlost de kleine Lokien niet van de enorme druk die een jeugdlang op hem wordt uitgeoefend.
Twintig jaar later gaat Lokien het gevecht met Klooster opnieuw aan. Hij slaagt erin zich te wreken op zijn broer en zich te bevrijden van het verleden. Dat biedt hem de mogelijkheid zijn plaats in te nemen in de werkelijkheid zonder te worden bepaald door anderen.
Deze sprankelende roman vol speelse ideeën is een klassieker uit de Nederlandse literatuur. De intensiteit van de taal en de vondsten van Lokiens verbeelding zijn voor de hedendaagse lezer nog even fris en verrassend als in de tijd dat het verhaal voor het eerst werd gepubliceerd.
Oorspronkelijke titel: 1900-1950, bloemlezing uit de moderne buitenlandse poëzie in Nederlandse vertaling 1961
Uitgever: De Bezige Bij
Heruitgave Bert Bakker 1973 ISBN 90-6019-361-x onder de titel Door mij spreken verboden stemmen
Flaptekst:
Door mij spreken verboden sternmen is een bloemlezing uit moderne buitenlandse poëzie in Nederlandse vertaling. De bundel werd samengesteld door Sybren Polet, die inzijn inleiding o.m. zegt: "Poëzie is vertaalbaar en moderne poëzie in het algemeen is beter vertaalbaar dan in traditionele versvormen geschreven poëzie. Dit komt niet omdat het bij traditionele poëzie meer aan zou komen op fijnzinnige nuanceverschillen, maar omdat de dichter bij het vertalen van moderne poëzie een grotere vrijheid bezit bij het overbrengen van nuances ofwel het vervangen van bepaalde nuances door andere die hetzelfde beogen.
Doet het traditionele idee dat poëzie niet te vertalen is nog altijd opgang, een andere hardnekkige misvatting is, dat het Nederlands een lelijke taal zou zijn en slechts matig geschikt voor het vertalen van poëzie. Ik meen ook dat te mogen tegenspreken. Het Nederlands is een voortreffelijke taal voor het vertalen van poëzie, zoals het ook een voortreffelijke taal is om in te dichten. Het is zeker niet de zoetvloeiendste taal, maar wel één met grote expressiemogelijkheden; het is een zeer expressieve taal en dat is belangrijker."
Oorspronkelijke titel: Breekwater (Lokienreeks) 1961
Uitgever: De Bezige Bij
ISBN-10: 90-234-3597-4
ISBN-13: 978-90-234-3597-6
Heruitgave Wereldbibliotheek 2006 ISBN 9789028421868
Flaptekst:
Mijnheer Godgegeven is 59 jaar als hij op een ochtend ontdekt dat hij in een andere wereld verkeert, waar hij de naam Breekwater toebedeeld krijgt. Ook blijkt dat hij een schuchtere relatie te hebben met zijn secretaresse. De hele situatie bevreemdt Breekwater, maar hij geeft zich, soms tegenstribbelend, over aan zijn nieuwe werkelijkheid, ook na zijn dood. Want na zijn overlijden leeft hij gewoon verder.
Oorspronkelijke titel: Avatar. Avader 2006
Uitgever: Wereldbibliotheek
ISBN-10: 90-284-2180-7
ISBN-13: 978-90-284-2180-6
Flaptekst:
Als dichter heeft Sybren Polet (Kampen, 1924) nooit aan één stijl vastgehouden. Zijn werk vernieuwt zich constant, zoals ook blijkt uit zijn nieuwe bundel Avatar.Avader, die een ander hoogtepunt vormt in zijn poëtische oeuvre. De gedichten kenmerken zich door grotere gedachtesprongen, stoutmoedige associaties en beelden en een oorspronkelijke vormgeving, waarbij zich verrassende perspectieven openen en onbekende, soms surrealistisch aandoende werkelijkheden opgeroepen worden.
Oorspronkelijke titel: Een geschreven leven III 2005
Uitgever: Wereldbibliotheek
ISBN-10: 90-284-2074-6
ISBN-13: 978-90-284-2074-8
Flaptekst:
Het derde deel van Sybren Polet's autobiografie beslaat de twee decennia aan het eind van de twintigste eeuw en het begin van de nieuwe eeuw, een periode waarin zijn schrijverschap een belangrijke wending neemt.
Hij ontvlucht het in zijn ogen benepen literaire klimaat in het Nederland van de jaren '80 en maakt vele reizen naar het buitenland. Dat brengt een hernieuwde vitaliteit bij hem teweeg die weerspiegeld wordt in de intensiteit waarmee hij in dit slotdeel over die reizen schrijft: over de mystieke pracht van de Taj Mahal, de fascinerende verloedering van New York, de schoonheid en de ergernissen van Indonesië, de fascinerende mythologie van de aboriginals.
Met veel elan begint Polet in de jaren '90 aan een nieuwe fase in zijn schrijverschap, die resulteert in een comeback: zijn verzamelde gedichten worden uitgegeven, zijn monumentale roman De hoge hoed der historie wordt juichend ontvangen, in 2003 wordt hem de Constantijn Huygens-prijs toegekend en nieuwe titels verschijnen. Het is alsof Polet nooit is weg geweest.
Oorspronkelijke titel: Een geschreven leven II 2005
Uitgever: Wereldbibliotheek
ISBN-10: 90-284-2073-8
ISBN-13: 978-90-284-2073-1
Flaptekst:
In zijn autobiografie is Sybren Polet aangekomen in de periode tussen eind jaren zestig en begin jaren tachtig, een tijd die voor hem van doorslaggevende betekenis is geweest.
Met een mengeling van emotionele betrokkenheid en kritische afstand roept Polet een beeld op van deze episode in zijn leven. Hij schetst een fascinerend portret van zijn vader en moeder, wat leidt tot beschouwingen over de cruciale vragen in een mensenleven: waar komen wij vandaan en wie zijn wij geworden? Ook onderzoekt hij nieuwsgierig en met verfrissende zelfspot de vlagen van depressie waaraan hij in die periode leed.
Tegelijkertijd houdt Polet de blik gericht op de wereld om hem heen. Hij schrijft over de schrijversacties voor het Fonds voor de Letteren, over de ouder wordende Vijftigers en de eerste doden onder hen, Paul Rodenko en Hans Andreus, die hij gedenkt met een ontroerend in memoriam. In zijn reisbeschrijvingen, onder meer van een tocht door de vs, wisselt hij meesterlijke natuurbeschrijvingen af met trefzekere reflecties. En hij laat zien wat de gevolgen waren van de bloemlezing Ander proza, waarmee hij weerwerk wilde geven aan de restauratie die overal plaatsvond, zowel in de maatschappij als in de literatuur.
Oorspronkelijke titel: Een geschreven leven I 2004
Uitgever: Wereldbibliotheek
ISBN-10: 90-284-2064-9
ISBN-13: 978-90-284-2064-9
Flaptekst:
Constantijn Huygens-prijs werd toegekend, wordt nu gecompleteerd met zijn driedelige autobiografie. Polet schetst hierin een verfijnd portret van cultureel, literair en maatschappelijk Nederland in de twintigste eeuw. Daarnaast geeft hij een uniek beeld van een schrijverschap dat meer dan een halve eeuw beslaat en dat hij lardeert met fragmenten uit zijn literaire werk.
In dit eerste deel mengt Polet zijn vroege jaren en zijn toenmalige wereld tot een kleurrijk palet van verhalen en reflecties. Hij vertelt over zijn verblijf in Stockholm kort na de Tweede Wereldoorlog, zijn reizen naar Spanje, de Canarische Eilanden en Afrika in de jaren '50, over de schrijversacties in de jaren '60 die tot de oprichting van het Fonds voor de Letteren leidden, over de stad Amsterdam als inspiratiebron, over het kunstenaarschap, over de avontuurlijke en de teleurstellende kanten van het schrijven, over muziek, over erotiek, over de dood – over een werkelijkheid die eindeloze mogelijkheden biedt aan zijn open blik.
