Eric de Kuyper
Overzicht titels:
Oorspronkelijke titel: Het teruggevonden kind 2007
Uitgever: SUN
ISBN-10: 90-8506-415-5
ISBN-13: 978-90-8506-415-2
Flaptekst:
In Het teruggevonden kind reflecteert Eric de Kuyper op het kind-zijn. Zijn gedachten en overwegingen kunnen worden gezien als een belangrijke toevoeging aan zijn vijfdelige autobiografle van de kinderjaren. Hij roept niet alleen herinneringen aan de eigen kinderjaren op, maar spreekt ook over het herinneren zelf, in het bijzonder over het plezier van het schrijven over de eigen kinderjaren en de valkuilen die zich daarbij voordoen.
Op zijn karakteristieke losse manier leest Eric de Kuyper het werk van Marcel Proust, 'die als eeuwig kind de wereld van de volwassenen probeert te vatten'. Met Walter Benjamin en Roland Barthes verkent hij thema's als flaneren en slapen. In een uitgebreid essay staat hij stil bij de wijze waarop de kinderjaren worden beschreven in autobiografieën of romans van klassieke en hedendaagse auteurs, onder wie Stendhal, Jules Renard, Simenon, Imre Kertész en anderen.
Het gaat in dit boek evenzeer om lezen als om schrijven. Het schrijfplezier ligt in het verlengde van het leesgenot. De eigen wereld van het kind, die allesbehalve een paradijs is, blijkt een bijzondere uitdaging te vormen voor schrijvers die het onderwerp aandurven.
Na zijn vijfdelige autobiografie van de kinderjaren en het boek Kinders breidt Eric de Kuyper zijn reflectie over het kind-zijn, het schrijven en het lezen uit met aanstekelijk geflaneer door kinderland.
Oorspronkelijke titel: Villa Zeelucht 2004
Uitgever: SUN
ISBN-10: 90-5875-130-9
ISBN-13: 978-90-5875-130-0
Flaptekst:
Eric de Kuyper hebben we leren kennen als een auteur die op verzorgde en gestileerde manier als bijna terloops weet te schrijven over de dingen die hem ter harte gaan. De helderheid die hij nastreeft, verhindert niet dat de emotionele betrokkenheid op de voorgrond blijft staan.
In Villa Zeelucht wijdt De Kuyper zich in een veelvoud van teksten, soms kort, soms in langer uitgesponnen mijmeringen aan de hedendaagse Vlaamse kust en de gevolgen van het massatoerisme. Vanuit Oostende, de Koningin der Badsteden – zijn tijdelijke woonplaats –, onderneemt hij ontdekkingstochten naar andere badplaatsen aan de Belgische kust, maar ook naar Normandië en zelfs Biarritz en Sète. Zijn ‘huiselijk nomadendom’ brengt hem ook in Grand Hotels, en zijn bezorgdheid om de monumenten uit het recente verleden inspireert hem tot kronieken en polemieken, waarin hij de niet altijd gelukkige beslissingen van stedenbouwers en architecten op de korrel neemt. Wat hem bovenal bezighoudt is het hedendaagse toerisme, waar hij ambivalent tegenover staat. Hij is al blij en gelukkig dat hij enige maanden per jaar in Oostende kan wonen, met uitzicht op zee.
Oorspronkelijke titel: Een vis verdrinken. Een niet-Nederlander tussen de Nederlanders 2001
Uitgever: SUN
ISBN-10: 90-5875-006-X
ISBN-13: 978-90-5875-006-8
Flaptekst:
Dat Eric de Kuyper geboeid wordt door de triviale maar waardevolle aspecten van de culturele eigenheid, konden we lezen in zijn laatste boek Met gemengde gevoelens. Hij ontpopte zich als een kenner van de charmes van de verschillende culturen die hij uit eigen ervaring kent. Als geboren en getogen Brusselaar is hij zich scherp bewust van de relativiteit van de omgeving waarin hij woont en werkt, en die is al meer dan twintig jaar Nederlands.
Hoe heeft hij Nederland en zijn bewoners in die jaren leren kennen? Wat valt er over de Nederlandse eigenheid en eigenzinnigheid te zeggen?
In Een vis verdrinken verkent Eric de Kuyper de Nederlandse mentaliteit, het systeem van gewoonten, gedragingen, beelden en opvattingen die de Nederlanders hanteren. Hij flaneert langs vooroordelen en stereotypen, charmes en domheden, om te achterhalen wat er precies schuilgaat achter het zelfbeeld van de Nederlander. Waarop berusten de eenvoud, het pragmatisme en de `gewoonheid', die de Nederlander zo na aan het hart liggen?
Een vis verdrinken houdt de Nederlander een spiegel voor, maar is tegelijk een blijk van liefde en waardering, een uiting van de fascinatie van de schrijver voor, zoals hij het noemt, dit `complexe' land.
Oorspronkelijke titel: Met gemengde gevoelens. Over eigenheid, identiteit en nationale cultuur 2000
Uitgever: SUN
ISBN-10: 90-5875-001-9
ISBN-13: 978-90-5875-001-3
Flaptekst:
Wat hebben Luikse wafels met operette te maken? Hoe komt het dat de Nederlanders er voortdurend in slagen hun charmantste trekjes tot een krampachtige vertoning te maken? Waarom word je in België tot een haat-liefdeverhouding met de politiek gedwongen? Hoe spelen zulke norse mensen als de Fransen - `Italianen die altijd slechte zin hebben '- het toch klaar het dagelijks leven stijl en charme te verlenen? Waar eindigt eigenheid en begint nationalisme? Is het mogelijk tegelijk anglo- en francofiel te zijn? Zwitserland, in welk opzicht is dat land een voorbeeld voor ons? Wat betekent het hebben van een eigen smaak en waarom kan een lampenkap iemand gemengde gevoelens bezorgen? Deze en nog meer vragen werpt Eric de Kuyper op in Met gemengde gevoelens, gevuld met verhalend en beschouwend proza, waarin hij een onthullende blik werpt op Nederland en België, de twee landen waar hij het grootste deel van de tijd heeft gewoond. Hij doet zich opnieuw kennen als een scherpzinnig observator, die in zijn antwoorden een tikje venijn soms niet schuwt.
Oorspronkelijke titel: Kinders. Over kinderen en hun badwater 1998
Uitgever: SUN
ISBN-10: 90-6168-631-8
ISBN-13: 978-90-6168-631-6
Flaptekst:
'Kinders, zo noemde Ma ons, de kinderen' schrijft Eric de Kuyper in dit boek, waarin hij met de kleine Olivia en haar broertje Victor aan de hand door de wereld van het kind meandert.
Net als de oude, eigenzinnige kinderloze oom in het kinderboek van Frances Hodgson Burnett, Little Lord Fauntleroy krijgt hij ongevraagd een paar 'kinders' toegewezen. Voor hen zorgend ziet hij zich met de ouderlijke verantwoordelijkheid geconfronteerd.
De omgang met de kinderen roept in hem het kind wakker dat hij zelf eens was, en inspireert hem tegelijk tot overpeinzingen over het kind en zijn precaire positie in de wereld van de volwassenen, over het spel en over wat het kind ons leert. 'Kinders stellen onverbiddelijk dingen aan de orde die je zelf allang als onwrikbare waarheden beschouwt.'
Oorspronkelijke titel: Met zicht op zee. Aan zee - veertig jaar later 0
Uitgever: SUN
ISBN-10: 90-6168-489-7
ISBN-13: 978-90-6168-489-3
Flaptekst:
Oorspronkelijke titel: Drie zusters in Londen. Uit de familiekroniek, 1914-1918 1996
Uitgever: SUN
ISBN-10: 90-6303-666-3
ISBN-13: 978-90-6303-666-9
Flaptekst:
Drie Belgische zusjes verblijven tijdens de Eerste Wereldoorlog in een groot spoorwegstation in Londen.
Oorspronkelijke titel: Een passie voor Brussel 1995
Uitgever: De Geus
Flaptekst:
Oorspronkelijke titel: Te vroeg... te laat... : een liefdesgeschiedenis 1994
Uitgever: SUN
Flaptekst:
Tijdens een gastdocentschap over het mannelijk naakt in de film wordt de auteur verliefd op een student.
Oorspronkelijke titel: De verbeelding van het mannelijk lichaam: naakt en gekleed in Hollywood 1933-55 1993
Uitgever: SUN
ISBN-10: 90-6168-386-6
ISBN-13: 978-90-6168-386-5
Flaptekst:
De verbeelding van het mannelijk lichaam is een evocatie en analyse van het beeld van het mannelijke lichaam zoals dat enkele decennia lang door Hollywood werd gefantaseerd en geconstrueerd. Waarop de berusten glamour en het appeal van de mannelijke sterren? In zijn antwoord richt Eric de Kuyper zich zowel op de concrete uitbeelding van het lichaam als op de diepere en meer verborgen dimensie van de verbeelding. Hij legt de wortels bloot van onze hedendaagse omgang met lichaamsbeelden.
Oorspronkelijke titel: Bruxelles, here I come. Nieuwe taferelen uit de Antwerpse en Brusselse tijd 1993
Uitgever: SUN
ISBN-10: 90-6168-398-X
ISBN-13: 978-90-6168-398-8
Ook opgenomen in de bundel In de zon in de schaduw [2]
Flaptekst:
Autobiografisch relaas van een Vlaamse adolescent die zich in Brussel onderdompelt in cultuur, met name film.
Oorspronkelijke titel: Aantekeningen van een voyeur 1992
Uitgever: Bijenkorf
ISBN-10: 90-71442-42-X
ISBN-13: 978-90-71442-42-1
Flaptekst:
boekje bevat geen flaptekst
Oorspronkelijke titel: Als een dief in de nacht 1992
Uitgever: SUN
ISBN-10: 90-6168-370-X
ISBN-13: 978-90-6168-370-4
Flaptekst:
Een scholier en zijn moeder komen in 1939 in het appartement van hun oom langzaam achter de sinistere geheimen van hun neefje.
Oorspronkelijke titel: Grand hotel solitude. Taferelen uit de adolescentiejaren 1991
Uitgever: SUN
ISBN-10: 90-6168-343-2
ISBN-13: 978-90-6168-343-8
Ook opgenomen in de bundel In de zon in de schaduw [2]
Flaptekst:
Einde jaren vijftig. Het gezin De Kuyper verhuist min of meer noodgedwongen van Brussel naar Antwerpen, een stad die gemakkelijker haar lichaam dan haar ziel blijkt te schenken. Voor de opgroeiende jongeman die hier gete¬kend wordt, betekenen de jaren van zijn verblijf in Ant¬werpen een wanhopig zoeken. Hij moet zich voorbereiden op keuzen die te maken hebben met het Geloof, de Seksua¬liteit en de Toekomst. In welke richting hij ook zoekt, nergens vindt hij een model of levensweg die hem navolgenswaard voorkomt.
Grand Hotel Solitude vertelt de subtiele geschiedenis van de bewustwording van eigen averechtsheid in een door vaste patronen gedomineerde omgeving.
Oorspronkelijke titel: Dag stoel naast de tafel. Kroniek van het dagelijkse 1991
Uitgever: SUN
ISBN-10: 90-6168-356-4
ISBN-13: 978-90-6168-356-8
Flaptekst:
In deze korte aantekeningen die Eric de Kuyper aan het einde van de jaren zestig en het begin van de jaren zeventig schreef, geurt het naar het dagelijkse leven in Brussel, Parijs en New Vork. Deze stukken hebben de cultuur van de dagelijksheid en soms ook de dagelijksheid van de cultuur met elkaar gemeen. De huidige tijd schemert er af en toe onheilspellend in door. Dag stoel naast de tafel laat zien hoe de esthetiek deel uitmaakt of uit zou kunnen maken van het banale en triviale dagelijkse leven. Het zet een traditie, die begon met Benjamin en een vervolg kreeg bij Barthes, in een andere context en met andere middelen voort. Niet alleen zijn hier de stem en de toon van Aan zee of De hoed van tante Jeannot te herkennen; in veel stukjes zijn aanzetten of schetsen ervan terug te vinden.
Oorspronkelijke titel: Een tafel voor een. Reisberichten 1990
Uitgever: SUN
Flaptekst:
Het liefst reist de auteur lezend en alleen zittend in een eerste klas coupé. Het mooiste traject dat hij kent, loopt langs de Rijn tussen Keulen en Frankfurt. Van de vele reizen die Eric de Kuyper in zijn veelzijdige loopbaan als opera- en theatercriticus, scenarioschrijver en filmmaker beroepshalve maakte, nemen die naar Duitsland een aparte plaats in: zonder er ooit thuis te raken is hij dankbaar voor de cultuur die het hem schonk. Na de berichten uit Duitsland, waarmee het boek opent, vervolgt de auteur met notities uit Brussel, Chicago, Los Angeles, Londen en Parijs.
Met dezelfde opmerkingsgave als hij demonstreerde in zijn autobiografische geschriften, noteert De Kuypcr situaties, lotgevallen en stemmingen. Luchtig en elegant geschreven taferelen doormengd met de donkerder tonen van ontheemding en heimwee: in een druk bezet, geanimeerd restaurant gaat de gerant de auteur voor naar een tafel voor een ...
Oorspronkelijke titel: Mowgli's tranen 1990
Uitgever: SUN
herdruk 1992 9061683289; Ook opgenomen in de bundel In de zon in de schaduw [1]
Flaptekst:
Autobiografisch getint relaas van het verzet van een nerveuze, schoonheidsgevoelige jongen tegen het volwassenworden en de geijkte mannelijkheidscode.
Oorspronkelijke titel: De hoed van tante Jeannot. Taferelen uit de kinderjaren in Brussel 1989
Uitgever: SUN
ISBN-10: 90-6168-304-1
ISBN-13: 978-90-6168-304-9
Ook opgenomen in de bundel In de zon in de schaduw [1]
Flaptekst:
Herinneringen van de auteur aan zijn kinderjaren in het Brussel van de jaren vijftig.
Oorspronkelijke titel: In de zon uit de schaduw [1] 1997
Uitgever: SUN
Bundel met de eerder verschenen werken: Aan zee, De hoed van tante Jeannot, Mowgli's tranen.
Flaptekst:
Het werk van Eric de Kuyper werd vanaf het verschijnen verwelkomd als een unieke, ontroerende stem in de Nederlandse literatuur. In een eenvoudige, doch verfijnde stijl roept hij de verloren gegane wereld van zijn jeugd op, het milieu van de kleine bourgeoisie in het Brussel van de jaren vijftig. Tegelijk tekent hij met alle nuances de ontwikkeling van het kind, de jongen Eric de Kuyper die zal uitgroeien tot de schrijver en kunstenaar van nu.
De hier bijeengebrachte drie eerste boeken zijn ieder voor zich een evocatie van een deel van de Vlaams-Belgische cultuur in de jaren na de oorlog. Ze zijn met liefde en gedrevenheid geschreven, melancholiek van toonzetting, zonder nostalgisch te zijn: een ode aan de Sehnsucht.
'Ook voor de ongelukkigen die het Oostende van die tijd niet gekend hebben moet Aan zee een ervaring zijn die beklijft. Eric de Kuyper beschrijft als een vertederde antropoloog de rites waarmee een zekere samenleving aan de Belgische kust aaneenhangt en waarin een verwonderd kind verstrikt zit.' - Hugo Claus
'De Kuyper is een van de weinige memorialisten die in staat zijn niet alleen hun herinneringen op te schrijven, maar er zowel een verhalend als essayistisch element in te brengen.' - Carel Peeters
Oorspronkelijke titel: Aan zee. Taferelen uit de kinderjaren 1988
Uitgever: SUN
Ook opgenomen in de bundel In de zon in de schaduw [1]
Flaptekst:
Een kleine jongen beleeft met zijn uitgebreide familie een lange zomer in het naoorlogse Oostende.
Oorspronkelijke titel: Filmische hartstochten 1984
Uitgever: Het Wereldvenster
ISBN-10: 90-293-9767-5
ISBN-13: 978-90-293-9767-4
Flaptekst:
In Filmische hartstochten beschrijft Eric de Kuyper het proces van de amoureuze contacten aan de hand van grote Amerikaanse films als Gone with the wind, Casablanca, Now Voyageren Leave her to heaven. Hij bekijkt de 'ontmoeting', de 'herontmoeting', de 'herinnering' en de 'liefdestherapie' als de verschillende stadia, met als leidsman Roland Barthes, de belangrijke Franse criticus. De Kuyper meent dat de passies in films niet zo veel verschillen van die in het gewone leven: het gaat in beide gevallen om fictieve zaken.
Eric de Kuyper doceert filmtheorie aan de Universiteit van Nijmegen, is redacteur van Skrien en Versus, en realiseerde de film Casta Diva, een reeks mannenportretten. Filmische hartstochten zou men kunnen beschouwen als een vrouwelijke tegenhanger in boekvorm.
De Kuypers nieuwste film is Naughty Boys.
