Marguerite Duras
Overzicht titels:
Oorspronkelijke titel: Cahiers de la guerre et autres textes 2006
Vertaling: Marianne Kaas, 2007
Uitgever: Meulenhoff
ISBN-10: 90-290-7934-7
ISBN-13: 978-90-290-7934-1
Flaptekst:
Lange tijd bewaarde de Franse schrijfster Marguerite Duras (1914-1996) in een blauwe kast in haar huis in Neauphle-le-Château een aantal schriften waarin zij tussen 1943 en 1949 autobiografische verhalen had geschreven. Na haar dood verdwenen ze in een archief. Nu, meer dan tien jaar later, worden ze voor het eerst gepubliceerd.
Deze documenten geven, samen met tien andere nog niet eerder gepubliceerde teksten, een fascinerende kijk op het begin van een fabuleuze literaire carrière. Ze bevatten aantekeningen die ze gebruikte voor latere romans als Een dam tegen de Grote Oceaan en De minnaar, en autobiografische vertellingen over de meest cruciale periode in haar leven, haar jeugd in Indochina. Ze beschrijft het werkelijke gezicht van ‘de minnaar’, Léo, die later in geromantiseerde vorm gepresenteerd wordt in haar boek De minnaar. Ze schrijft over haar eerste kus en over het overlijden van haar kind, en ze weidt uit over de terugkeer van haar man uit het kamp na de oorlog, het thema van haar aangrijpende roman De pijn.
Deze teksten vormen de sleutel tot haar gepassioneerde oeuvre, tot het werk dat haar in de jaren daarna wereldberoemd zal maken. Maar de teksten staan bovenal op zichzelf, ze zijn afwisselend lucide, sensueel, huiveringwekkend en altijd wonderschoon.
Zelfportret van een wild meisje toont de eerste stappen op weg naar een omvangrijk en baanbrekend oeuvre. Duras’ unieke talent als schrijfster wordt er meteen al in bevestigd.
Oorspronkelijke titel: Le Navire Night, suivi de Cesarée, les Mains négatives, Aurélia Steiner, 1979
Vertaling: Rokus Hofstede, 2007
Uitgever: Voetnoot
ISBN-10: 90-78068-07-8
ISBN-13: 978-90-78068-07-5
Flaptekst:
Parijs, medio jaren '70. Een jongeman en een jonge vrouw leren elkaar kennen op een niet-toegekende telefoonlijn, zoals er na de Tweede Wereldoorlog in Frankrijk honderden bestonden. De vrouw lijdt aan leukemie en mijdt elk fysiek contact. Drie jaar lang zijn ze hartstochtelijk verliefd, ze beminnen elkaar per telefoon maar zonder elkaar te ontmoeten.
Nachtschip Night brengt alle grondthema's van Marguerite Duras voor het voetlicht: de eenzaamheid van de mens, de ontoereikendheid van de liefde, de afgrondelijkheid van het verlangen. Duras gloedvolle poëtische vervorming van een op zichzelf simpel gegeven maakt dit stemmenspel ongewoon beklemmend.
Oorspronkelijke titel: Ecrire 1993
Vertaling: Marianne Kaas, 1994
Uitgever: Van Gennep
ISBN-10: 90-5515-024-X
ISBN-13: 978-90-5515-024-3
Flaptekst:
Marguerite Duras vertelt hier over zichzelf, over de eenzaamheid in haar huis en de eenzaamheid van het schrijven. Over de kinderen die's winters op de vijver komen schaatsen en haar van haar werk houden. Over het sterven van een vlieg in haar provisiekamer.
Ze vertelt over de dood van een twintigjarige Engelse piloot die in mei 1944 in Vauville, Normandië, neerstortte. Door niemand gekend maar door het hete dorp betreurd. En over de bejaarde Engelsman die, acht jaar lang, jaarlijks op het graf kwam rouwen.
Met Schrijven offreert Marguerite Duras ons een kleinood waarover NRC Handelsblad schrijft: 'Duras vertelt broos, soms bijna te simpel in de bekende korte zinnen, waarvan af en toe een deel nog herhaald owrdt. Het is een zachtjes lopen, dat ineens in hollen overgaat. Een lezer zou zich de films erbij kunnen voorstellen, zo beeldend schrijft ze, ondertussen in de ban rakend van haar aarzelend geschrijf, haar taalvondsten en onverwachte invallen.'
Oorspronkelijke titel: Yann Andréa Steiner 1992
Vertaling: Marianne Kaas, 1993
Uitgever: Van Gennep
ISBN-10: 90-6012-958-X
ISBN-13: 978-90-6012-958-6
Flaptekst:
Yann Andréa Steiner is een roman, fictie maar zoals het hele oeuvre van Duras rechstreeks geworteld in haar eigen leven. Yann Andréa en Duras ontmoeten elkaar in 1980.
Hij bewonderde haar om haar vertelkunste, schreef haar brieven -'de mooiste uit mijn leven'- ze ontmoeten elkaar opnieuw, en 'hij ging nooit meer terug naar de campus waar hij vandaan gekomen was'. In diezelfde zomer schreef Marguerite Duras een vakantiekroniek waarin een zesjarig jongetje en een achttienjarige leidster van een vakantiekolonie de hoofdrol speelden. Ze houden veel van elkaar, zij vertelt hem verhalen, over de haai Rateketaboum die het jongetje David meeneemt naar een ver eiland, en ze spreekt af dat ze over tien jaar terugkomen om elkaar te beminnen.
Rond deze twee parallelle gegevens schreef Marguerite Duras een ontroerende, zeer poetische, stilistisch zeer zuivere roman.
Le Point: 'Dit mansucript van een 78-jarige is geschreven met exact dezelfde inkt, vanuit dezlefde scherpe observatie als Hiroshima, mon amour'.
Le Monde: 'De stem van een zeer eenzaam, maar zeer mediamiek auteur met poetische uitbarstingen, een provocerende zin voor paradox, het vermogen ons onverhoeds in het hart te raken...'
Oorspronkelijke titel: Le Marin de Gilbraltar 1952
Vertaling: Marianne Kaas, 1993
Uitgever: Van Gennep
ISBN-10: 90-6012-922-9
ISBN-13: 978-90-6012-922-7
Flaptekst:
Annotatie. Per boot gaan een man en vrouw op zoek naar een matroos die een rol speelde in hun leven.
Oorspronkelijke titel: L'Amant de la Chine du Nord 1991
Vertaling: Mirjam de Veth, 1992
Uitgever: De Arbeiderspers
ISBN-10: 90-295-1390-X
ISBN-13: 978-90-295-1390-6
Flaptekst:
In 1984 brak Marguerite Duras, die al jaren gold als een der groten in de Franse literatuur, door naar een groot publiek met De minnaar. Deze met de Prix Goncourt bekroonde autobiografische roman bevat het relaas over de verhouding die Duras als vijftienjarige in het door de Fransen gekoloniseerde Vietnam had met een twaalf jaar oudere gefortuneerde Chinees. De roman werd ook in Nederlandse vertaling een groot succes.
In 1990 bereikte Duras het bericht van de dood van deze vroegere geliefde. Geëmotioneerd begon ze aan een geheel nieuwe versie van het verhaal. De minnaar uit Noord-China vertelt op een minder fragmentarische, meer gedetailleerde en rechtlijnige manier dan in De minnaar het verhaal van deze koloniale liefde opnieuw. Alles draait nu om de anderhalf jaar (1930-1932) dat de verhouding duurde. De schrijfster geeft de lezer in deze versie een bepaald andere kijk op de moeder, die de relatie van haar dochter zonder veel scrupules exploiteerde. Dit laatste heeft de solidariteit van de schrijfster met de ouders overigens niet geblokkeerd.
De lezers van De minnaar zullen zich deze tweede, gerijpte versie niet laten ontgaan. Het boek werd in Frankrijk enthousiast ontvangen en verschijnt in vertaling in alle landen die eerder eveneens De minnaar brachten.
Deze tweede versie van L'amant, die ook stilistisch veel zuiverder en lichter overkomt, heeft voor mij de smaak en glans van een gerijpte vrucht. - De Standaard
Duras schittert in dit boek opnieuw als de schilderes van de hartstocht die eens, op die verre dagen in het verleden, met zo fatale uitstraling is beleefd door beide geliefden. - La Liberté
Het boek is van een vlekkelozer constructie dan De minnaar. Het is nog superieurder geworden dan De minnaar door zijn zeldzaam effectieve eenvoud. - Globe
Oorspronkelijke titel: Un barrage contre le Pacifique 1950
Vertaling: Jan Versteeg, 1991
Uitgever: Van Gennep
ISBN-10: 90-6012-722-6
ISBN-13: 978-90-6012-722-3
Flaptekst:
Deze roman verscheen oorspronkelijk in 1950, het was Duras' derde. Het boek bracht haar bekendheid en een nominatie voor de Prix Goncourt. Maar krijgen zou ze die prijs pas 34 jaar later, voor De minnaar. Opmerkelijk genoeg hebben beide romans dezelfde periode uit Duras'jeugd in lndochina als onderwerp - ze vullen elkaar aan als de delen van een tweeluik. De moeder in Een dam tegen de Grote Oceaan, een arme blanke onderwijzeres, heeft van haar zuur verdiende spaargeld een stuk grond gepacht. Ze heeft weinig relaties en geeft geen smeergeld: de grond blijkt dan ook waardeloos. Elk jaar wordt het land door de oceaan overspoeld. Ze krijgt de boeren uit de omgeving zover, een dam tegen de oceaan op te werpen, maar bij de eerstvolgende springvloed wordt deze al weggespoeld. De verbittering van de moeder en haar strijd tegen het koloniaal bestuur vormen de centrale lijn uit het verhaal. De woede-aanvallen van haar zoon Joseph, de indolentie van haar dochter Suzanne en de intriges van de zoon van de steenrijke speculant die zijn oog op Suzanne heeft laten vallen, vullen het geheel aan tot een meeslepende, sterk autobiografisch getinte roman. (tekstflap)
Deze vertaling van 'Un barrage contre le Pacifique' (1950) doet ons niet alleen beseffen dat Marguerite Duras al meer dan 40 jaar lang aan het schrijven is, maar ook dat zij 40 jaar geleden de Prix Goncourt (die ze in 1984 voor De Minnaar ontving) reeds ruimschoots verdiende. Wat een geweldig boek vol strijd, hoop, trots, verlangen en van alles wat in haar latere boeken als afzonderlijk thema 'omcirkeld' wordt: liefde, eenzaamheid, ouderdom, betrokkenheid bij de pauper tegen de achtergrond van de strijd tegen het kolonialisme in Indochina. In 'Een dam tegen de Grote Oceaan' (dat ik persoonlijk liever als 'Een dam tegen de 'Stille' Oceaan' vertaald had gezien, wegens de stille wateren en diepe gronden die dit boek bevat) is de 'totale Duras' herkenbaar, als meisje, zuster, dochter, vrouw, vechtend in een vreemd land tegen het vreemde dat nooit vertrouwd zal worden. De vruchteloze dammen die in deze roman worden opgericht tegen het hopeloze geweld van de 'Stille Oceaan' kunnen als symbool blijven gelden van wat stáán blijft, van wat eeuwig blijft voortbestaan. (bron Bruna)
Oorspronkelijke titel: Outside 1981
Vertaling: Veenis, 1990
Uitgever: Omega Boek
ISBN-10: 90-6057-834-1
ISBN-13: 978-90-6057-834-6
Flaptekst:
Oorspronkelijke titel: Détruire, dit elle 1969
Vertaling: Herman Groenewegen, 1990
Uitgever: Van Gennep
ISBN-10: 90-6012-465-0
ISBN-13: 978-90-6012-465-9
Flaptekst:
Een hotel buiten, eigenlijk meer een rusthuis: de bewoners krijgen er in het weekend gasten op bezoek. In het park wordt getennist door de jeugd uit de omgeving. Op de achtergrond ligt een indrukwekkend, donker bos.
In deze ambiance komt Max Thor terecht, later gevolgd door zijn veel jongere vrouw Alissa. Zij komen in contact met Stein voor wie het hotel verbonden is met de herinnering aan een ooit ontmoete vrouw. Alle drie voelen ze zich om uiteenlopende redenen aangetrokken tot Elisabeth Alione, een vrouw die na een slecht verlopen zwangerschap een slaapkuur in het hotel doet. In de onderkoelde atmosfeer van hotel en park ontwikkelt zich een boeiend beschreven confrontatie tussen het drietal aan de ene, en het verleden en de sociale achtergrond van Elisabeth aan de andere kant.
Duras schreef deze roman in 1968/69. Dat klinkt onder andere door in een opmerking van Alissa over 'Duitse joden' -overigens niet alleen een verwijzing naar 'mei' en de 'ongewenste vreemdeling Cohn-Bendit', maar ook naar Duras' preoccupatie met het unviersele lijden van de joden.
Vernietigen, zegt zij is een parabel over de vloeiende grens tussen ziekte en gezondheid, uitgesteld en geprojecteerd verlangen, lijden en hartstocht.
Oorspronkelijke titel: La Pluie d'été 1990
Vertaling: Jan Versteeg, 1990
Uitgever: Van Gennep
ISBN-10: 90-6012-843-5
ISBN-13: 978-90-6012-843-5
Flaptekst:
Het toneel van deze roman is Vitry-sur-Seine, een groeigemeente aan de rand van Parijs.
Aan de ene kant van de oude straatweg ligt de oorspronkelijke kern, aan de andere kant rijzen de torenflats op van een fonkelnieuwe slaapstad. Daartussenin wonen Ernesto, zijn ouders, zijn broers en zussen in een vervallen huisje met een aangebouwd slaaphok waar ieder jaar een bedje wordt bijgezet.
De gemeente negeert hen en Ernesto;s ouders hebben al lang afgeleerd, iets te verlangen. Kinderbijslag en werkloosheidsgeld,meer ver-bindt hen niet met de overheid. En over leerplicht voor de kinderen praat niemand. Totdat Ernesto onverhoeds blijkt te kunnen lezen. Het natuurtalent gaat naar school.
Tien dagen gaat het goed. dan weigert Ernesto verdere lessen, want 'op school leer je alleen dingen die je niet weet'. Die uitspraak maakt indruk -bij zijn onderwijzer, maar weldra ook bij het ministerie en de pers. Wat moet er van Ernesto worden?
Zomerregen kan gezien worden als een parabel of een sprookje. In ieder geval is het een uiterst poëtische roman, waarin alle kracht van Duras' schrijverschap is samengebald.
Oorspronkelijke titel: L'Amante Anglaise 1967
Vertaling: Jan Versteeg, 1989
Uitgever: Van Gennep
Flaptekst:
Dagen achtereen worden er in spoorwegwagons stukken van een lijk gevonden - steeds weer op een andere plek in Frankrijk. Alleen het hoofd wordt niet gevonden. Onderzoek wijst uit dat de menselijke overblijfselen vanaf een viaduct bij één bepaald spoorwegknooppunt in de treinen moeten zijn gegooid. Acht dagen later wordt Claire Lannes gearresteerd wegens moord op haar doofstomme nicht, die het huishouden voor haar deed. In het dorpscafé heeft ze haar mond voorbij gepraat. Handelde ze in een vlaag van verstandsverbijstering of heeft een sluimerend verleden de kop opgestoken?
Iemand wil een boek over de zaak schrijven en probeert in drie 'verhoren', met de caféhouder, met de dader en met haar echtgenoot, de gang van zaken te reconstrueren. Vooral om te weten te komen waarom de moord is gepleegd. Marguerite Duras biedt de lezer alleen hypothesen aan, zowel over de toedracht als over de raadselachtige persoonlijkheid van de dader. Intrigerend als het hele werk van Duras, geeft Engelse munt een pakkend beeld van het verborgen leven van een vrouw. (tekstflap)
Deze blijkt een ongeletterde eenvoudige persoon te zijn met problemen met de spelling. 'Engelse munt' (titel): la menthe anglaise, een plant waar ze erg van houdt en waarover ze adviezen heeft gevraagd aan een krant, wordt bij haar: l'amante anglaise = franse titel). Deze plant speelt een belangrijke rol in de leefwereld van deze vrouw. Zoals in veel van Duras' werk gaat het om het willen ontsnappen aan de geordende wereld. Dood en waanzin spelen ook hier een grote rol. Qua woordgebruik gemakkelijk te lezen, maar de lezer moet in staat zijn tussen de regels door te lezen, om de inhoud goed te begrijpen. Goede vertaling. (bron: Bruna)
Oorspronkelijke titel: Abahn Sabana David 1970
Vertaling: Jan Versteeg, 1989
Uitgever: Goossens
Flaptekst:
Abahn Sabana David is - evenals Vernietigen zegt zij- een in literatuur omgezette reactie van Marguerite Duras op de geberutenissen van mei 68. Het is een fundamenteel pleidooi voor de vernietiging van de bestaande orde, maar waarschuwt tegelijkertijd voor het gevaar van een al te strakke ideologie die de 'nieuwe orde' gestalte moet geven.
Deze roman vol symboliek en geheimzinnigheid werd vertaald door Jan Versteeg die de beklemming van het origineel voortreffelijk heeft overgebracht. Hij schreef ook een beknopte inleiding.
Oorspronkelijke titel: Le Ravissement de Lol V. Stein 1964
Vertaling: Renée Vink, 1988
Uitgever: Van Gennep
ISBN-10: 90-6012-694-7
ISBN-13: 978-90-6012-694-3
Flaptekst:
In De vervoering van Lol V Stein, een hoogtepunt in het roman-oeuvrevan Marguerite Duras, komen de obsessies en beroeringen samen waarvan het merendeel van Duras'werk in de jaren zestig doortrokken is.
De geschiedenis van Lola Valérie Stein begint 's avonds in de balzaal van het casino van T.Beach. Als de ochtend komt, is haar wereld radicaal omgegooid - haar minnaar heeft haar verlaten voor een onbekende vrouw. Na het bal staat deze geschiedenis ogenschijnlijk jarenlang stil. Lol V. Stein trouwt, verlaat de stad en leidt het normale leven van een echtgenote en moeder. Tien jaar na het bal komt ze weer in haar geboortestad wonen. Daar hervindt ze een vergeten jeugdvriendin, Tatiana Karl. Die was de hele nacht van het bal bij haar gebleven; dat was Lol V. Stein vergeten.
Onweerstaanbaar wordt Lol gedreven door de drang het drama van de balnacht opnieuw te beleven. Het lukt haar een ontmoeting van Tatiana met een man te ensceneren: vanuit het donker kijkt ze naar het verlichte raam van de hotelkamer waar de minnaars elkaar treffen... (tekstflap)
In toon en thematiek vertoont deze roman uit 1964 grote overeenkomsten met ander werk van Duras, met name 'De Vice-Consul', maar het is wel een van haar sterkste boeken, vooral door de intensiteit waarmee de geestestoestand van de hoofdpersoon, Lol V. Stein, wordt beschreven. Haar geschiedenis wordt, in omtrekkende bewegingen, van buitenaf verteld door de man met wie zij haar drama herhaalt. Tijdens een bal ziet de achttienjarige Lol haar minnaar betoverd worden door een onbekende vrouw; in dezelfde nacht nog verdwijnt hij uit haar leven. Op slag is haar leven leeg. Zij stort zich in een huwelijk, krijgt kinderen en leeft tien jaar lang in India, slaapwandelend in een lege, geordende wereld. Bij terugkomst ensceneert zij via een vriendin en haar minnaar een herbeleving van de fatale breuk. Subtiel weet Duras haar lethargische toestand van lijdzaamheid, vergetelheid en herhalingsdwang vorm te geven, voor de lezer even ongrijpbaar en daardoor aangrijpend als voor de mensen in de omgeving van Lol. Bij Duras gaat het altijd om grote en hevige gevoelens, toch slaagt zij erin haar verhaal voor kitsch te behoeden. (bron: Bruna)
Oorspronkelijke titel: Emily L. 1987
Vertaling: Jan Versteeg, 1988
Uitgever: Van Gennep
ISBN-10: 90-6012-752-8
ISBN-13: 978-90-6012-752-0
Flaptekst:
Quillebeuf, een dorp aan de monding van de Seine, met langsvarende olietankers, een overzetveer en een café. Een vrouw (de vertelster) en een man spreken over het verdwijnen van hun liefde. Zij zou het verhaal daarvan willen opschrijven. In het café vangen ze een flard op van de conversatie van een ouder Engels echtpaar dat door pech met hun zeilschip in het dorp wordt vastgehouden. Dat prikkelt de fantasie van de vertelster zozeer dat ze haar eigen liefdesgeschiedenis in ideale vorm opnieuw beleeft. Zo ontstaat er binnen de roman een volledig gefantaseerde reconstructie van wat er ooit tussen de Engelse 'captain' en zijn toen veel jongere vrouw is voorgevallen.
Emily L. moest tien jaar op de dood van haar rijke ouders wachten, voor ze met de 'captain' kon trouwen. In de tussentijd reisden ze met een boot de hele wereld rond. In een periode van rouw om een doodgeboren dochtertje, schreef de vrouw gedichten om de waanzin de baas te worden. Het belangrijkste gedicht, over het licht op een wintermiddag, verdween spoorloos. Verbrand door de 'captain' of nooit geschreven .. ?
Emily L. is een sober geschreven roman met veel raadselachtige elementen die de lezer tot het einde toe in de ban houden.
Emily L. is opnieuw een typische Duras-roman: niet lang voor wat het aantal pagina's betreft, wel lang qua dóórwerking. Een naamloze ik spreekt tegen een naamloze u over de observaties van haar eigen gevoelens, en verschaft ons tegelijkertijd een aangrijpend beeld van een Engels echtpaar dat tijdens een eeuwige vlucht naar de verte telkens weer strandt in het kleine Franse havencafé, niet ver van hun thuishaven. De aanvankelijke aandacht voor 'the Captain' verschuift onmerkbaar in de richting van zijn vrouw Emily en aan het einde is er alleen nog háár levensverhaal - met alle poëzie die daarin verloren is geraakt - en dat van 'ik' en van 'u' (en van de vele andere naamlozen). (Bron: Bruna)
Oorspronkelijke titel: La Vie matérielle 1987
Vertaling: Tineke van Dijk, 1988
Uitgever: De Woelrat
ISBN-10: 90-6974-010-9
ISBN-13: 978-90-6974-010-2
Flaptekst:
Oorspronkelijke titel: L'après-midi de M. Andesmas 1960
Vertaling: Ernst van Altena, 1987
Uitgever: Goossens
ISBN-10: 90-6551-119-9
ISBN-13: 978-90-6551-119-5
Flaptekst:
Oorspronkelijke titel: Les Yeux bleus Cheveux noirs 1986
Vertaling: Jan Versteeg, 1987
Uitgever: Van Gennep
ISBN-10: 90-6012-718-8
ISBN-13: 978-90-6012-718-6
Flaptekst:
In een badplaats aan de Franse Kanaalkust wordt, in de hall van Hôtel des Roches, een jonge vrouw aangesproken door een vreemdeling met zwart haar en blauwe ogen. Hij is zichtbaar opgelucht haar te zien. Vanuit de tuin slaat een man het tafereel gade.
Dezelfde avond ontmoeten de jonge vrouw en de toekijkende man elkaar in een café.
Ze realiseren zich niet dat ze elkaar al gezien hebben. Toch is de vreemdeling met zwart haar en blauwe ogen de schakel die hen aan elkaar ketent. Hij is ontroostbaar omdat zijn hevig verlangen naar contact met deze éénmaal geziene vreemdeling tot niets leiden kan, zij moet leven met het besef dat de drie dagen die zij met dezelfde vreemdeling op een hotelkamer heeft doorgebracht definitief verleden tijd zijn. Daarmee beginnen ze een gecompliceerde, smartelijke, maar fascinerende gezamenlijke geschiedenis.
Marguerite Duras:
'Dit is de meest grootse, meest schrikwekkende liefdesgeschiedenis die het me ooit gegeven is geweest te schrijven.'
Bertrand Poirot-Delpech LeMonde:
'Heb ik voldoende duidelijk gemaakt dat het hier gaat om een succes dat de lezer geen rust laat?'
Jean-Franrcois Josselin Le Nouvel Observateur.
'Duras, een schrijfster die boven elke Prix Goncourt uitstijgt'
Manet van Montfrans NRC Handelsblad.
' ... onnavolgbare stijl...'
Oorspronkelijke titel: Des journées entières dans les arbres 1954
Vertaling: Ernst van Altena, 1987
Uitgever:
Flaptekst:
Als kleine jongen al wilde hij niet deugen: hij verzuimde de school en zat hele dagen in de bomen, dromend of nesten uithalend. Nij hij volwassen is leidt hij een duister bestaan in het Parijse nachtleven en vergokt al het geld dat hij in handen krijgt. Toch is en blijft hij de lievelingszoon van zijn moedere, die hem, in het ozcht van de dood, nog een laatste maal komt bezoeken.
Onophoudelijk pratend zonder echt op antwoord te wachten, drinkend en vooral etend, probeert de moeder met sentimentele jeugdherinneringen haar zoon terug te winnen en illusies overeind te houden. Maar uiteindelijk valt niet te verhullen dat moeder en zoon twee planeten zijn die hun eigen baan volgen door de leegte.
Oorspronkelijke titel: La Pute de la côte normande 1986
Vertaling: Christa Stevens, 1987
Uitgever: Picaron
ISBN-10: 90-71466-15-9
ISBN-13: 978-90-71466-15-1
Flaptekst:
Oorspronkelijke titel: L'Homme atlantique 1982
Vertaling: Groeneveld, 1986
Uitgever: Hölderlin
ISBN-10: 90-71044-08-4
ISBN-13: 978-90-71044-08-3
Flaptekst:
Oorspronkelijke titel: La Douleur 1985
Vertaling: Jan Versteeg, 1985
Uitgever: Van Gennep
ISBN-10: 90-6012-657-2
ISBN-13: 978-90-6012-657-8
Flaptekst:
De pijn speelt aan het eind van de oorlog, in april 1945. De geallieeerden rukken steeds verder op in Duitsland, een na een worden de concentratiekampen bevrijd.
In Parijs wacht Margurerite Duras op bericht over haar echtgenoot Robert L., die als verzetsstrijder is gevangen genomen en naar Duitsland gevoerd. Is hij dood, leeft hij nog? In een opvangcentrum waar de terugkerende dwangarbeiders en bevrijde gevangenen uit de kampen zich komen melden verzamelt ze gegevens over nog vermiste gevangenen. Over Robert L. steeds geen nieuws. In haar verbeelding ziet ze hem nog na zijn bevrijding gestorven, langs een Duitse weg -'terwijl hij stierf zij hij mijn naam'. De telefoon maakt een eind aan haar martelende onzekerheid. Tussen de doden en stervenden van Dachau is Robert L. gevonden door Francois Mortland (Mitterand), leider van de verzetsorganisatie waarvan Robert L. en Marguerite Duras deel uitmaakten. In een razendsnelle reddingsactie wordt Robert L. naar Parijs gehaald en in een langdurig proces, smartelijk als een omgekeerde doodsstrijd, keert hij naar het leven terug.
Van de vijf verdere teksten in de De Pijn stoelen er drie rechtstreeks op de realiteit van het verzet, collaboratie en bevrijding en de plaats die Marguerite Duras daarbij zelf innam; twee zijn korte fictie-verwerkingen ervan.
Bertrand Poirot-Delpech Le Monde:
' Geen getuigenis over de laatste oorlog heeft zo naakt uitdrukking gegeven aan de dierlijke heftigheid van ed laatste confrontaties, de laatste botsingen.'
Greetje van den Bergh NRC Handelsblad
'Nooit eerder heb ik iemand zo dringend de fysieke pijn zien beschrijven, de misselijkheid, de voortdurende neiging om te braken, die de -in dit geval veronderstelde- dood van een geliefd iemand teweegbrengt.'
Pierre Lepape La Quinzaine litteraire
'De Pijn heeft de verschrikkelijke kracht die nodig is om het merendeel van de romans en getuigenissen -ook de eerlijkste en met eigen leed duurst betaalde- over dat tijdperk waarin de mens de grenzen van de onmenselijkheid naar het oneindige verlegde, tot 'literatuur' te maken'
De pijn verhaalt over Robert Altheme. Van hem verscheen onlangs in vertaling L'espece humain (1947): De menselijke soort
Oorspronkelijke titel: L'Amant 1984
Vertaling: Marianne Kaas, 1985
Uitgever: De Arbeiderspers
ISBN-10: 90-295-1329-2
ISBN-13: 978-90-295-1329-6
Heruitgave Meulenhoff oktober 2007 onder ISBN 9789029079334
Flaptekst:
Saigon in het begin van de jaren '30: een 15-jarig schoolmeisje gaat een verhouding aan met een jonge Chinees. Rond dit gegeven groeperen zich de herinneringen aan een jeugd in Indo-China, enerzijds het gezin, waarin de schrale relatie met haar moeder en twee broers, elk opgesloten in eigen angst en eenzaamheid, kenmerkend is, en anderzijds die andere wereld aan de overkant van de rivier: het meisjespensionaat en de kamer van haar minnaar uit Cholon. En dat alles bekeken, gekleurd vanuit een heden, waarin inmiddels 70 jaar levenservaring ligt opgeslagen. In laatste instantie gaat de roman dan ook over liefde, begeerte, pijn, wanhoop en de dood. Deze kern is vertolkt in helder, krachtig proza. Heden en verleden worden opgeroepen met concrete beelden, waartussen een duidelijk verband bestaat. Mooi en ontroerend. De schrijfster, ook bekend door het verfilmde 'Hirosjima mon amour' kreeg voor 'L'amant' de Prix Goncourt 1984.
Oorspronkelijke titel: Agatha 1981
Vertaling: Groeneveld, 1984
Uitgever: Hölderlin
ISBN-10: 90-71044-06-8
ISBN-13: 978-90-71044-06-9
Flaptekst:
Oorspronkelijke titel: La Maladie de la mort 1982
Vertaling: Jeanne Buntinx, 1984
Uitgever: Hölderlin
ISBN-10: 90-71044-04-1
ISBN-13: 978-90-71044-04-5
Flaptekst:
Oorspronkelijke titel: Les petits chevaux de Tarquinia 1953
Vertaling: Jean Schalekamp, 1968
Uitgever: Contact
Flaptekst:
Liefde en vriendschap, de hoofdmotieven in dit verhaal, zijn bijzonder mooi uitgewerkt. Vooral de vriendschap tussen beide echtparen en het 'losse' meisje, een vriendschap die tegen alle karakterverschillen en ook tegen het taaie ongerief van de hitte en de verveling in hun vakantieoord bestand blijkt en waarin niemand tussen kan komen, zelfs niet de man die met een van de beide getrouwde vrouwen een vakantieavontuurtje wil waar zij aanvankelijk wel zin in heeft.
Tenslotte echter beseft zij, dat de liefde geen vakantie kent. Zonder haar maar ook maar in het minst te beïnvloeden zijn het niettemin haar vrienden die haar tot dit besef brengen. In een gesprek dat zij aan het einde van de roman heeft met de echtgenoot van de andere vrouw zegt deze: 'Zo is de liefde nu eenmaal. Je kunt je er niet aan onttrekken. Net zo min als aan het leven zelf, met zijn schoonheid, zijn ellende en zijn zorgen'.
Oorspronkelijke titel: Le Vice-Consul 1965
Vertaling: Jean Schalekamp, 1967
Uitgever: Pranger
ISBN-10: 90-6453-024-6
ISBN-13: 978-90-6453-024-1
Flaptekst:
Net buiten het park van de Franse ambassade in Calcutta zingt een krankzinnige bedelares een Cambodjaans kinderliedje. Als zwanger meisje werd ze door haar moeder verstoten, haar baby heeft ze aan een blanke vrouw verkocht, in tien jaar is ze al zwervend het hele Indiase schiereiland overgestoken. De Franse vice-consul in Lahore is geschorst: hij stond schreeuwend op zijn balkon en schoot op honden en melaatsen. Woede? Tropenkolder? Niemand weet het. In Calcutta spreekt hij met niemand, behalve met de drankzuchtige directeur van de Europese Club. De ambassadeur en zijn vrouw, Anne-Marie Stretter, geven een bal. Vluchtige sporen van haaraanwezigheid in het park hebben de viceconsul in de ban gebracht van Anne-Marie Stretter. Zij is de enige die net als hij het gezang van de bedelares hoort. Op het bal geeft de vice-consul met een schreeuw stem aan zijn pijnlijk isolement en zijn liefde voor haar, zoals hij ook schreeuwde in Lahore.
Le viceconsul (1966) maakt deel uit van een cyclus van romans en films rond India waaraan de Franse schrijfster-cineaste Marguerite Duras (Indochina, 1914) van 1964 tot 1976 werkte en waarvan de film India song (1975) het hoogtepunt vormt. In het benauwde Calcutta vertegenwoordigt de ambassadeursvrouw Anne-Marie Stretter het vrouwelijke waarin veel mannen zich willen verliezen. Ogenschijnlijk wegens zijn verleden, wordt een ex-vice-consul door de mannen rondom Anne-Marie geweerd. Eén van hen, Peter Morgan, schrijft een roman over het leed in India. Duras' boek vormt een combinatie van Morgans ervaringen en door hem gefantaseerde feiten m.b.t. de personen om hem heen, onder wie een bedelares uit Cambodja. Het is een geslaagd voorbeeld van Duras' streven om haar grote thema - het sterke, maar onvervulbare verlangen naar geborgenheid in de liefde - gestalte te geven met een minimum aan verhalende elementen.
Oorspronkelijke titel: Dix heures et demies du soir en été 1960
Vertaling: Ernst van Altena, 1965
Uitgever: Bert Bakker
ISBN-10: 90-6453-022-X
ISBN-13: 978-90-6453-022-7
Ook verschenen als Zomeravond, half elf, Hema vert. Ernst van Altena
Flaptekst:
Om halfelf op een zomeravond is gebouwd op twee driekhoeksverhoudingen, waarvan de eerste aan het begin van dit bijzondere verhaal al op gewelddadige wijze heeft opgehouden te bestaan. De jacht in een klein Spaans stadje op de man die zijn vrouw en haar minnaar heeft gedood en de daaruit voortkomende spanning vallen samen met de spanning die een van de vrouwen van de tweede driehoek gaat voelen wanneer zij merkt dat zij haar man verliest aan de andere vrouw. Wanneer zij de moordenaar ontdekt klampt zij zich aan hem vast, en niet in staat verandering aan te brengen in haar eigen lot probeert zijn in een even heroisch als nutteloos achterhoedegevecht tegen het lot hem het zijne te laten ontlopen.
Het landschap, het onweer, het kind, alles wat om dit verhaal is geweven speelt een zeer intense, bijna dramatische rol.
Oorspronkelijke titel: Hiroshima mon amour 1960
Vertaling: Jean Schalekamp, 1962
Uitgever: Contact
ISBN-10: 90-254-6274-X
ISBN-13: 978-90-254-6274-1
Flaptekst:
Met het filmscenario Hiroshima mon amour, een uiterst geemotioneerd en geconcentreerd geschreven leifdesverhaal, heeft Marguerite Duras belangrijk bijgedragen tot een vernieuwing van de Franse literatuur.
Tegen de achtergrond van het door de atoombom geteisterde Hiroshima (en de herinnering aan de laatste dag van de Duitse bezetting in Nevers) ontbloeit een kortstondige, intense liefde tussen een Francaise en een Japanner: verbonden met een kwellend verleden, gebonden aan een extatisch heden, ontbonden in een zich verliezende toekomst.
Oorspronkelijke titel: Moderato cantabile 1958
Vertaling: Remco Campert, 1961
Uitgever: De Arbeiderspers
ISBN-10: 90-295-1330-6
ISBN-13: 978-90-295-1330-2
Flaptekst:
In Moderato cantabile vertelt Marguerite Duras op melodieuze wijze - vandaar de titel - het verhaal van een vrouw die door een dramatisch voorval uit haar correcte, beschutte leven wordt geschokt om terecht te komen in een even macabere als melodramatische romance. De stijl van Duras is in dit boek van een opperste eenvoud, de structuur schijnbaar onsamenhangend, in wezen van een onverbiddelijke consequentheid. Als er ooit gesproken kan worden van suggestief proza dan is het wel bij Moderato cantabile. De kern van de intrige is op zichzelf spectaculair genoeg: een crime passionel. In een bar heeft een man een vrouw gedood. Een andere man en een andere vrouw die zelfs geen getuigen zijn geweest van het drama worden door het voorval zo gefascineerd dat ze erdoor in een sinistere droomwereld terechtkomen. Elke dag ontmoeten ze elkaar in de fatale bar. Zij praten met elkaar en stellen zich voor hoe alles in zijn werk is gegaan. Tussen hen ontstaat de legende van de liefde en de dood. In uiterste spanning lijken de twee, Anne Desbaresdes en Chavin, te wachten op iets dat zou moeten gebeuren...
' Als er sprake is van irritatie dan is het irritatie over een dergelijke perfectheid bij een schrijfster. Een onberispelijke modelroman. - Maurice Nadeau in France Observateur
Men kan deze roman van Marguerite Duras definiëren als een Madame Bovary geschreven door Béla Bartók. En we kunnen tevens rustig stellen dat het hier gaat om de beste roman van Marguerite Duras. - Claude Roy in Libération
We vinden ons gelukkig verre van het imitatie-symbolisme à; la Kafka en verre van wat nog erger is de nabootsers van Beckett en Camus. Ik denk bij dit boek liever aan Proust of Melville, want naast hen handhaaft Marguerite Duras zich in dit boek zonder moeite. - Claude Delmont in L'Heure de Paris
